'Overvaljournalistiek'


In 1996 zond de Vlaamse televisieomroep VT4 het programma Breekijzer uit. De opzet ervan was aan de hand van televisiereportages de burger (consument, patiënt…) bij te staan in zijn conflicten met privé-bedrijven of publieke overheden. Hiertoe meldde de reportageploeg zich onaangekondigd aan bij het betreffende bedrijf of instantie om onmiddellijk, voor een draaiende camera, vragen te stellen over het hangende conflict.

Na een klacht van enkele privé-firma’s sprak de Raad voor Deontologie van de AVBB zich in 1997 twee keer uit over de techniek. Volgens de Raad kan die 'een nodeloos intimiderend effect hebben, dat in hoofde van de geïnterviewde een redelijke toepassing van het beginsel van hoor en wederhoor in het gedrang kan brengen en daardoor het vinden van de waarheid kan bemoeilijken. Een geïnterviewde heeft het recht zich rustig op een vraaggesprek voor te bereiden, zeker als dit handelt over een concreet probleem waarover enig opzoekingswerk is geboden.' De Raad meent dan ook 'dat in het kader van het hoger beschreven programma-opzet het ongevraagd maken van televisie-opnamen alleen aangewezen is om in het algemeen belang ernstige misstanden aan het licht te brengen en wanneer daarvoor geen ander middel open staat'.

Ook de rechtbank van Brussel heeft de praktijk veroordeeld vanwege een tekort aan fairness en het ontbreken van toestemming bij het schieten van de beelden.