3. Jeugdrechtbank, tussen burgerlijk recht en strafrecht


De jeugdrechtbank maakt deel uit van de rechtbank van eerste aanleg. Er zijn er dus 27 in totaal, één per gerechtelijk arrondissement.

Een jeugdrechtbank bestaat uit één of meer kamers, voorgezeten door een enkele jeugdrechter. De jeugdrechters worden aangeduid onder de rechters van de rechtbanken van eerste aanleg voor een periode van één jaar, eenmaal verlengbaar met twee jaar, en vervolgens met vijf jaar.

Het openbaar ministerie wordt vertegenwoordigd door een lid van het parket dat speciaal wordt aangeduid door de procureur des konings.

De jeugdrechtbank heeft verschillende bevoegdheden op burgerrechtelijk gebied: toestemming verlenen voor het huwelijk van een minderjarige, de ontvoogding van een minderjarige, adopties, en zo meer.

De jeugdrechtbank kan ook beschermende maatregelen treffen. Deze maatregelen kunnen betrekking hebben op zowel de ouders (bijvoorbeeld: vervallenverklaring van het ouderlijk gezag) als op de minderjarigen. Ten aanzien van een minderjarige die een als misdrijf omschreven feit pleegde, zijn maatregelen van bewaring, bewaking of opvoeding mogelijk, gaande van een berisping tot een plaatsing. (Vermijd in die gevallen de term 'straf'.) Is de minderjarige ouder dan zestien, en meent de jeugdrechtbank dat alle mogelijke beschermende maatregelen ontoereikend zijn, dan kan ze zich onbevoegd verklaren. Ze verwijst de zaak dan naar het parket voor vervolging voor een gewone rechtbank. De jeugdrechtbank is bovendien niet bevoegd voor jongeren ouder dan zestien die een verkeersovertreding hebben begaan: die komen automatisch voor de politierechter.

De jeugdrechtbank kan ook maatregelen treffen voor niet-delinquente minderjarigen, bijvoorbeeld bij een vraag om persoonlijke hulp of als de fysieke of psychische integriteit van het kind ernstig wordt bedreigd. We spreken dan van maatregelen ten aanzien van minderjarigen in gevaar.

Tegen de beslissingen van de jeugdrechter kan hoger beroep worden ingesteld bij de jeugdkamer van het hof van beroep, die eveneens bestaat uit één magistraat (raadsheer of kamervoorzitter). Tegen die arresten is cassatieberoep mogelijk.

---